Trol Ağzında Balık Davranışları ve Kurşun Yaka Modifikasyonlarının Tür Seçiciliğine Etkisi

Dünyada yakalanan balıkların yaklaşık beşte biri trollerle avlamaktadır. Trol hareketli bir geminin arkasından deniz dibinde (dip trolü) veya su kolonu içerisinde çekilen (ortasu trolü), ağdan yapılmış, önde balıkları ağa yönlendiren geniş bir ağız ve en arkada dar, boru biçimli torba kısmı bulunan huniye benzer bir av aracıdır. Küçük balıkların kaçabileceği trol ağında, ağızdan giren hedef balıklar ucu bağlı olan torbada sıkışarak avlanmış olurlar. Troller avlamak istenen balığın yaşadığı ekosisteme göre tasarlanır. Hamsi, sardalye, uskumru gibi balıklar orta su trolleriyle yakalanırken, barbun, mezgit, dil, karides, kalamar gibi ekonomik değeri yüksek olan türler dip trolleriyle avlanır.
Düşünülenin aksine dip trolleri sanıldığı gibi balık yuvalarını yıkan katil bir av aracı değildir. Zaten yuva özelliği gösteren yerlerde değil kumlu ve çamurlu sediment özelliği gösteren zeminlerde çekilirler. Son bilimsel çalışmalar bu tip zeminlerde trollerin dibi karıştırarak besini ortaya çıkaran yararlı bir etkisinin de olduğunu göstermektedir.

Türkiye’nin Deniz ve Kıyı Koruma Alanları Ulusal Stratejisi (taslak)

Deniz ve kıyı ekosistemlerinin sağladığı hizmetler, doğal bir miras olarak bu alanların kültüründe önemli bir rol oynamaktadır. İnsan baskısı ve iklim değişikliğiyle ilişkili olan etkiler, kıyı ve deniz alanlarına bağlı yaşayan toplumları ve ekonomileri daha fazla etkilemektedir. Birçok ülke, bu etkileri azaltmak için çaba sarf etmiş ve denizel biyolojik çeşitliliğinin korumasını sağlamak için Deniz ve Kıyı Koruma Alanları (DKKA’lar) kurmuşlardır. Ancak, gösterilen bu çabalara rağmen, DKKA’ların hala ciddi eksiklikleri bulunmaktadır. Bu eksikliklerin giderilmesi amacıyla, Stratejide tanımlanan, ulusal seviyede kıyı ve deniz alanları koruma sisteminin kurulması ve devamlılığına hizmet edecek olan “Gelecek nesillere yaşanabilir bir deniz çevresi bırakmak için deniz ve kıyı değerlerinin sürdürülebilirliğini sağlamış deniz ve kıyı koruma alanlarında lider bir Türkiye” vizyonuna ulaşmak için, strateji dokümanının her aşamasında ilgili tüm paydaşların katılımı sağlanmaya çalışılmış, görüş ve önerilerine başvurulmuştur.

Ayvalık Adaları Tabiat Parkı Denizel Biyolojik Çeşitlilik Çalışması Final Raporu

Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemizde doğal yapısı ve iklimsel koşulları nedeniyle kıyı alanları büyük bir biyolojik çeşitliliğe sahip olup bu alanlara ilişkin sorunlar gün geçtikçe artmaktadır. Son yıllarda hızlı kentleşme, sanayileşme, turizm, ikinci konut vb. gelişmelerden dolayı çarpık yapılaşma ve plansız gelişme yaşanmakta, kıyı ve deniz alanları bu sorunlardan ciddi anlamda etkilenmektedir. Özellikle ekonomik alanlardaki gelişmeler deniz taşımacılığını da arttırmakta kalkınma, barınma, ticaret, rekreasyon ve temel ihtiyaçları karşılamak için kıyı ve deniz alanlarının kullanımına bağlılık gitgide artmaktadır. Bunun yanı sıra hızlı kentleşmenin ve yapılaşmanın kıyı alanları üzerindeki baskısı kumul, tuzcul ve bataklık alanların kaybı, kıyı ve deniz kirliliği, kıyı ekosisteminin kaybı ve bozulması gibi birçok sonucu doğurmaktadır. Kıyı ve deniz alanlarının biyolojik çeşitliliği ve verimliliği giderek artan bir baskıya maruz kalarak, bu alanlarda telafi si mümkün olmayan zararlar oluşturmaktadır.

WWF, Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi Orfoz-Lahoz-Fangri Popülasyonlarını İzleme Projesi Proje Final Raporu

Deniz koruma alanları, sınırları dahilindeki balık türlerinin, özellikle de avcılığı yapılanların popülasyon büyüklüğünün, biyokütlesinin ve birey boyutlarının artması yönünde önemli bir katkı sağlamaktadır (Harmelin et al. 1995, Jennings et al. 1995, Mosquera et al. 2000, Micheli et al. 2004). Bu artışların rezerv büyüklüğünden bağımsız olduğu kabul edilmektedir (Côté et al. 2001, Halpern 2003). Rezervin yaşının etkisi konusunda ise literatürdeki bulgular çelişkilidir. (Mosquera et al. 2000, Halpern & Warner 2002, Micheli et al. 2004, Russ & Alcala 2004). Ampirik ve teorik çalışmalar göstermektedir ki predatör balıkların popülasyon büyüklüklerinde görülebilecek değişiklikler, ekosistemdeki besin zincirini geniş ölçüde etkilemektedir (Sala et al. 1998, Pinnegar et al. 2000, Shears & Babcock 2002, Guidetti 2006).

Deniz Kaplumbağası İzleme Çalışmaları için Minimum Veri Standartları
State of the World’s Sea Turtles   |   27.12.2013

Deniz kaplumbağalarının yuvalama alanlarını izleme çalışmaları onlarca yıldır tüm dünyada gerçekleştirilmektedir. Her ne kadar ulusal ve bölgesel ölçekte belli başlı standardizasyon protokolleri hayata geçirilmiş olsa da küresel ölçekte belli bir standart henüz benimsenmemiştir. Bu yüzden, farklı projelerin sonuçları, birbiriyle oldukça tutarsız olabilen farklı veri türleri ile raporlanmaktadır. Dünyadaki Deniz Kaplumbağalarının Durumu (The State of the World’s Sea Turtles, SWOT) veritabanı düzenli olarak güncellenmektedir. Bu küresel veritabanında yer alan deniz kaplumbağalarının biyocoğrafyasına yönelik tüm bilgiler, hem veri paylaşımını sağlayan hem de bu verileri kullanan küresel bir veri sağlayıcı ağına dayanmaktadır. 2011 yılı itibariyle SWOT veritabanı, 2.800 farklı yuvalama kumsalından 550’yi aşkın veri sağlayıcı tarafından katkı sağlanarak, 5,700’ü aşkın veri kaydından oluşan bir veritabanı haline gelmiştir. Bu veritabanı, deniz kaplumbağaları yuvalama alanlarına yönelik en kapsamlı küresel veritabanı olmakla birlikte deniz kaplumbağaları için dünyanın ilk izleme sistemi ve veri paylaşımı ortamı olarak kendini konumlandırmıştır.

Sürdürülebilir Balıkçılık İçin “Ekosistem Temelli Yönetim”
WWF Türkiye   |   15.08.2013

Balıkçılık çeşitli araçlar kullanarak sucul organizmaların avlanması eylemi olarak tanımlanır. Balık, deniz ve tatlı sularda yapılan balıkçılık faaliyetlerinin en önemli ürünüdür. Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yayımlanan balıkçılık raporuna göre, 2008 yılında 3 milyar insanın protein ihtiyacının en az %15’i deniz balıklarından karşılanıyordu. Bu durum, özellikle yoksul ülkelerde yaşayanlar için yüksek kalitede protein alımını sağlamanın yegâne unsuru olarak balığın öneminin altını çizmektedir (FAO, 2011). Dolayısıyla balıkçılık faaliyetleri siyasi ve sosyal olduğu kadar, ekonomik ve ekolojik öneme sahiptir. Bununla birlikte, özellikle son 10 yıldır deniz balıkçılığının azalan bir grafi k izlediği ve doğal kaynakların sonuna yaklaştığımız yönünde karamsar senaryolar farklı çalışmalarda dile getirilmektedir. Bu tabloyu oluşturan koşulları daha iyi anlayabilmek için balıkçılığın tarihsel sürecine göz atmakta fayda vardır

Mersin Körfezi Trol Balıkçılığında Tür ve Boy Seçiciliğini Arttırmaya Yönelik Araştırmalar

Artan dünya nüfusu ve sağlık bilincine paralel olarak artan kaliteli protein ihtiyacı, deniz canlı kaynakları üzerindeki avcılık baskısını da arttırmıştır. Lakin son çeyrek yüzyıl, av baskısının artmasıyla denizlerden uzun dönemde daha fazla ürün alınamayacağını göstermiş, hatta mevcut düzeyin korunması için bile balıkçılık faaliyetlerinin ciddiyetle yönetilmesi gerektiğini ortaya koymuştur.
Dünyanın birçok yerinde, balıkçılığın sürdürülebilirliği maalesef yalnızca stokların sürdürülebilirliği olarak algılanmıştır. Ülkemizde de benzer şekilde, stokların korunması için yasal düzenlemeler getirilirken, henüz tam olarak anlaşılamamış balıkçı davranışları neredeyse tümüyle göz ardı edilmiştir. Bunun sonucu olarak ta birçoğu belgelenmemiş, ama bir kısmı da herkesin gözü önünde yapılan (küçük balık satışı gibi) ihlallere sıklıkla rastlanmaktadır.

Deniz Koruma Alanlarının Başarısını Sağlamak

“Deniz Koruma Alanlarının Başarısını Sağlamak – Akdeniz’den Alınan Dersler” başlıklı bu rapor, güncel, uygulanabilir ve yapıcıdır. Akdeniz’e odaklanmış olmasına rağmen, birçok yerde denizleri korumak ve yönetmek için çalışan binlerce uygulayıcı için kolayca anlaşılır ve yararlı bir kılavuz görevi görecektir. Denizel çevremizin büyük bölümünün sağlığı; kirlilik, kötü kıyı gelişimi, aşırı avlanma, zararlı balıkçılık uygulamaları, ulaştırma ve iklim değişikliğinin etkileri gibi büyüyen sorunlar nedeniyle zarar görmekte ve uygulanabilir çözüm arayışlarına aciliyet kazandırmaktadır. İyi tasarlanmış ve etkin bir biçimde yönetilen Deniz Koruma Alanlarının (DKA’lar), denizlerimizin sağlığını koruma ve iyileştirmedeki rolüne gösterilen ilgi giderek artmaktadır. Kıyıların ve elbette denizlerin önemli alanlarına koruma ve yönetim olanakları sağlanması yeni değildir. Yiyecek, geçim kaynakları ve genel refah düzeyi bakımından deniz ekosistemlerine bağımlı halkların var oluşundan bu yana öyle veya böyle, bir şekilde sürdürülmektedir.

Kadın Balıkçılar Projesi Bilgilendirme Broşürü (AKD)

Aile balıkçılığı Datça-Bozburun Yarımadası’nda en az üç kuşaktır devam ediyor. Ancak bol balıklı, bereketli günler geride kaldı. Tutulan balık miktarları azaldı, gelirler düştü. Şikâyetler aşırı avcılık, yasa dışı avcılık, yetersiz koruma gibi kavramlar üzerinde yoğunlaşmakta. Öte yandan, mesleğin zorlukları ve yetersiz gelir, genç neslin balıkçılığa ilgisini neredeyse bitirmiş durumda. Tüm bu olumsuzluklar devam ederken, kadın balıkçılar denizlerimizde var olma mücadelesi veriyor. Eğer önlem alınmazsa, bölgedeki geleneksel aile balıkçılığı kültürü ve kadın balıkçı varlığı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.

SAD, Sorumlu Balıkçılık Projesi El Broşürü

Bu proje denzel kültür ve canlıların korunması amacıyla bireyle denizin ilişkilerini yeni, bilinmeyen ve evrensel standartlara yükselten, zenginleştiren, güçlendiren projedir. Deniz korumada uygulama ve mevzuat gelişimi öngören projedir.

Denizlerin altında gizemli bir sistemle işleyen, ekolojik, ekonomik ve sosyal değerler üreten büyük bir banka (işletme) var. Bizler bu bankayı korumak ve geliştirmek için birey olarak sorumluluklarımızı öğrenmek, zenginleşerek yaşamak, gururlu ve geleceğe daha huzurla bakan bir ülkenin bireyleri olmak istiyoruz.

Sorumlu Amatör Balıkçılığa Geçiş Kitabı

Amatör Sorumlu Balıkçılığa Geçiş -Bilinçli Amatör Balıkçılık Denizlerimizin Geleceği” adıyla SAD yayınlarından çıkan kitap 80 sayfa.

SAD-EKOG yürütücülüğünde tamamlanan projede GTH Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü, OLTACILAR-DER, AMATÖR SUALTI AVCILARI DERNEĞİ, GELBALDER, Balıkçılık İnternet Forumu Yazarlarından Talip Girgin, KASAD, Kaş Kültür Turizm Derneği ve WWF Türkiye projeye hem destek oldular hem de aktif paydaşlar olarak görev aldılar. GEF-SGP Küçük Ölçekli Program ve MedPAN maddi destek sağladı.

Yrd. Doç. Dr. Can Bizsel, Dr. Barış Akçalı, Yrd. Doç. Dr. Yakup Erdem, Doç. Dr. Adnan Ayaz, Dr. Baki Yokeş, Doç. Dr. Harun Güçlüsoy, Prof. Dr. Zafer Tosunoğlu, Doç. Dr. Vahdet Ünal, Kenan Kedikli, Talip Girgin, Güven Özbakır, Erhan Ocak, K. Gökhan Türe, Dr. Murat Draman, Nail Sevingel, N. Ozan Veryeri ve Cem Orkun Kıraç kitapta yazarlık ve editörlük katkıları koydular.

Amatör balıkçılık camiası ve resmi kurumlar bağlamında önemli bir mutabakatla hazırlanan yayında birçok yazar, fotoğrafçı ve düzeltme katkısı veren paydaş oldu. Kitapta bahsedilen ve destek veren tüm kişi, uzman, akademisyen, kurum ve kuruluşlar ile STK’lara sonsuz teşekkürler. GEF-SGP ve MedPAN proje maddi destekleri olmadan bu proje ve kitap mümkün olamazdı.

Barbun İsparoz Çipura ve Mercan Balıklarının Yüzme Dayanımları ve Maksimum Gönüllü Yüzme Hızlarının Ölçülmesi

Yüzme performansı birçok balık türü için hayatta kalmayı belirleyici temel karakter olarak kabul edilmekle birlikte, balıkların yüzme performansları, doğal seçilimleri, fizyolojileri ve ekolojileri arasındaki ilişki pek bilinmemektedir. Yüzme davranışı hakkında bilinenlerin hemen hemen tamamı Akdeniz dışında yapılmış çalışmalardandır. Bu sebeple konuda güvenilir yöntemler olmasına rağmen Türkiye sularında yaşayan ve ticari öneme sahip türler hakkında bu proje çalışmaları haricinde henüz bir bilgi mevcut değildir.

Proje kapsamında kurulan, Ege Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Balık Davranışları Laboratuarında ticari öneme sahip dört türe ait yüzme dayanımları deneyleri başarıyla yürütülmüş, ve kullanılan yöntem ile ekonomik ve/veya ekolojik önemi olan diğer türler için de benzer verilerin toplanabileceğini göstermiştir.

Kuzeydoğu Akdeniz Balıkçılığının Yapısal Analizi

Kuzeydoğu Akdeniz bölgesine, su ürünleri avlama teknolojileri konusunda araĢtırmalar
yapmak üzere gelen bir ekibin, öncelikli konularını belirleyebilmesinde ihtiyaç duyulan genel
bilgilerin eksikliği bu projenin ilk çıkıĢ noktası olmuĢtur. Kooperatifler, filonun av gücü, av
kompozisyonu, balıkçıların sosyal ve ekonomik durumları ve benzeri konuları içeren bu bilgilerin
tamamı akademik literatürde de, resmi kayıtlarda da bir bütün olarak mevcut değildir. YapılmıĢ
bilimsel çalıĢmalar ve mevcut istatistiki veriler değerli bilgiler içermekle beraber, bölge
balıkçılığının yönetilebilmesi için gerekli olan bütünlük, güvenilirlik ve güncellik kriterlerini eĢ
zamanlı olarak sağlayamamaktadır.